Çocuk ve ergen psikiyatrisi
Çocuk psikiyatrisi ile çocuğunuzun dünyasını birlikte anlayalım
Uykudan okula, arkadaşlıklardan öfke nöbetlerine kadar aklınızdaki soruları dinliyor; çocuğunuzu yaşına, mizacına ve ailenizin koşullarına göre değerlendirip size uygun bir yol haritası çıkarıyoruz.



Gelişim dönemleri
Çocuk psikiyatrisi her yaşın kendi sorularını dinler
Bağ ve güven yılları
Bu dönemde temel konu, bebeğin bakım verenle kurduğu güven bağıdır. Uyku ve beslenme düzeni, kucakta sakinleşebilme, göz teması, sese ve yüze ilgi, ilk kelimeler ve işaret etme, ailelerin en sık sorduğu konulardır. Konuşmada belirgin gecikme ya da sosyal ilginin azlığı fark edildiğinde erken değerlendirme büyük fark yaratır.
Oyun ve sınır yılları
Çocuk "ben" demeyi, paylaşmayı, beklemeyi ve kurallara uymayı bu yıllarda öğrenir. Öfke nöbetleri, inatlaşma, ayrılık kaygısı, gece korkuları ve tuvalet eğitimiyle ilgili güçlükler sık görülür. Davranışların sıklığı, şiddeti ve evle sınırlı olup olmadığı, olağan gelişimle yardım ihtiyacını ayırmada yol gösterir.
Okul ve arkadaşlık yılları
Dikkat, öğrenme, kurallara uyum ve akran ilişkileri bu dönemin merkezindedir. Ödev savaşları, okula gitmek istememe, sınav kaygısı, takıntılı davranışlar ve tikler bu yaşlarda belirginleşebilir. Öğretmen gözlemleri değerlendirmenin değerli bir parçasıdır.
Kimlik ve bağımsızlık yılları
Ergenlik, bedensel değişimlerle birlikte kimlik arayışının, aileden ayrışmanın ve akran onayının öne çıktığı dönemdir. İçe kapanma, ani ruh hâli değişiklikleri, yeme düzenindeki bozulmalar, kendine zarar verme ve ekran kullanımıyla ilgili kaygılar sık konuşulur. Gencin kendi sesinin duyulması tedavinin temelidir.
Çocuk psikiyatristi gözüyle belirtilerle değil, bütün hikâyeyle tanımak
Çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları alanında çalışan bir çocuk psikiyatri doktoru, değerlendirmeyi yalnızca çocukla değil aileyle ve gerektiğinde okulla birlikte yürütür; çocuk psikiyatrisi bu yüzden her zaman bir iş birliğidir. Bebek psikiyatrisi de bu alanın bir parçasıdır; ilk üç yıldaki bağ, uyku ve beslenme sorularında bebek psikiyatri görüşmesi aileyle birlikte yapılır.
Bir çocuğun yaşadığı güçlük, çoğu zaman tek bir davranıştan ibaret değildir. Okulda yerinde duramayan bir çocuk evde uykusuz kalıyor, sabahları ayrılmakta zorlanıyor ya da arkadaşları arasında dışlandığını hissediyor olabilir. Bu nedenle değerlendirmeye çocuğun gelişim öyküsünü, ailenin günlük düzenini, okul yaşantısını ve çocuğun kendi anlattıklarını birlikte ele alarak başlıyoruz.
Küçük çocuklarla görüşmelerin önemli bir kısmı oyun üzerinden ilerler; çocuklar duygularını çoğu zaman sözcüklerden önce oyunlarıyla anlatır. Okul çağındaki çocuklar ve ergenlerle ise hem aileyle birlikte hem de baş başa görüşmeler yaparak gencin kendi bakış açısına alan açıyoruz. Gerekli durumlarda ADOS-2, MOXO ya da Yale-Brown gibi standart değerlendirme araçlarından yararlanıyoruz.
Tedavi planı her zaman aileyle birlikte, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre yapılır. Ebeveyn danışmanlığı, aile temelli tedaviler, çocuk ve ergene yönelik bilişsel davranışçı terapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi, birbirini tamamlayan seçeneklerdir. Okulla iş birliği de çoğu zaman bu planın önemli bir parçasıdır.
Gelişim Notları bölümümüze 10 ile 12 yaş arasındaki geçiş dönemini anlatan yeni bir yazı ekledik. Ön ergenlikte bedende, duygularda ve arkadaşlıklarda yaşanan değişimleri ve ailelerin bu döneme nasıl eşlik edebileceğini orada bulabilirsiniz.
Ne zaman başvurmalı?
Bir çocuk psikiyatristiyle görüşmeyi düşündüren durumlar
- Gelişimde gecikme ya da gerileme
Konuşma, oyun ya da sosyal ilgide yaşıtlarından belirgin geri kalma veya kazanılmış becerilerin kaybolması.
- Haftalardır süren değişiklik
Uyku, iştah, ruh hâli ya da davranışlardaki değişikliğin birkaç haftadır geçmemesi.
- Okulda ya da evde belirgin zorlanma
Okula gitmek istememe, ödev ve kurallarla sürekli çatışma, arkadaşlık kuramama.
- Kendine ya da başkasına zarar verme
Kendine zarar verme, ölümden söz etme ya da başkalarına yönelik tehlikeli davranışlarda beklemeden yardım alın; acil durumda 112'yi arayın.
Hizmetlerimiz
Alanlar, değerlendirmeler ve destekler
Çocukluk ve ergenlikte karşılaştığımız güçlükleri, değerlendirmede başvurduğumuz ölçek ve testleri, çocuk ve aileye yönelik destek yöntemlerini üç grupta topladık.
Tanı ve Tedaviler
Kaygıdan dikkat eksikliğine, otizmden tik bozukluğuna kadar çocuk ve ergenlerde sık görülen alanlar.
Psikolojik ve Psikiyatrik Testler
Gözleme ve standart ölçümlere dayanan, tanıyı ve tedavi planını destekleyen değerlendirme araçları.
Terapiler
Çocukla, aileyle ve okul ile birlikte yürütülen, kanıta dayalı tedavi ve destek yaklaşımları.
Çocuk psikiyatrisi hangi durumlarda ailelerin yanında olur
Çocuk psikiyatrisi, doğumdan ergenlik sonuna kadar uzanan dönemde duyguların, davranışların ve gelişimin birlikte ele alındığı bir tıp dalıdır. Bir çocuğun uykusu bozulduğunda, okula gitmek istemediğinde ya da yaşıtlarıyla arasında belirgin bir fark görüldüğünde değerlendirme genellikle ailenin anlattıklarıyla başlar. Öğretmenin gözlemleri, gelişim öyküsü ve çocukla yapılan oyun temelli görüşme bu tabloyu tamamlar. Değerlendirme çoğu zaman birkaç oturuma yayılır, çünkü çocuklar farklı günlerde farklı yüzlerini gösterebilir.
Ailelerin en sık sorduğu konular arasında dikkat eksikliği ve hiperaktivite, otizm, kaygı bozuklukları ve takıntılar bulunur. Tikler, çocukluk çağında görülen depresyon ve travmatik bir yaşantının ardından ortaya çıkan belirtiler de sık karşılaşılan başlıklardandır. Tanı aşamasında ADOS-2 gibi gözleme dayalı araçlar ya da MOXO dikkat testi kullanılabilir; bu testler tek başına karar vermez, klinik görüşmeyi destekler. Okul öncesi dönemde konuşmanın gecikmesi, ilkokulda ise derse odaklanamama bu başvuruların başında gelir.
Tedavi her çocukta aynı biçimde ilerlemez. Kimi zaman yalnız anne babayla yapılan görüşmeler yeterli olur, kimi zaman bilişsel davranışçı terapi ya da ilaç tedavisi plana eklenir. Ebeveyn danışmanlığı evdeki gündelik düzenin nasıl kurulacağını konuşmak için iyi bir başlangıçtır. Sayfadaki uzmanlar Ankara'da çocuklar ve ergenlerle çalışıyor; profillerinde eğitimlerini ve ilgilendikleri konuları okuyarak size uygun olanı seçebilirsiniz. Hangi yolun seçileceğine aileyle birlikte karar verilir ve çocuğun okuldaki durumu da süreç boyunca izlenir.
Gelişim Notları
Ailelere kısa okumalar
Çocuklarda rutin ve öngörülebilirlik; duygusal güvenliğin gündelik temeliHer akşam aynı saatte okunan bir masal, çocuğa yalnızca uyumayı değil, dünyanın güvenilir bir yer olduğunu da…
Ön ergenlik dönemi ve 10 ile 12 yaş arası duygusal değişimlerDün oyuncaklarıyla oynayan çocuğun bugün kapısını kapatıp yalnız kalmak istemesi şaşırtıcı olabilir; ön…
0–3 yaş: bebeklikte duygusal gelişimin temel taşlarıHayatın ilk üç yılı, çocuğun kendini ve dünyayı nasıl hissedeceğinin temellerinin atıldığı yıllardır. Bu…
Oyun çağında davranış sorunları: inatlaşma mı, yardım ihtiyacı mı?Oyun çağındaki çocukların öfke nöbetleri ve inatlaşmaları çoğu zaman gelişimin olağan bir parçasıdır. Ancak…
Çocuğum ilkokula hazır mı? Duygusal ve sosyal hazır oluşOkula hazır olmak, harfleri ve rakamları tanımaktan çok daha fazlasıdır. Duygularını düzenleyebilmek…
Özel gereksinimli bir kardeşle büyümekÖzel gereksinimli bir çocuğun kardeşleri, ailenin dikkatinin büyük ölçüde başka yöne çevrildiği bir ortamda…
Evlat edinilen çocuklarda bağlanma ve kimlikEvlat edinilen çocuklar yeni ailelerine çoğu zaman bir geçmişle, kimi zaman da erken dönemde yaşanmış…
Çocuğun değerlendirilmesinde öğretmenin rolüÇocuklar günlerinin önemli bir bölümünü okulda geçirir ve öğretmenler onları evdekinden çok farklı bir…
Babaların çocuk ruh sağlığındaki yeriÇocuğun ruh sağlığı üzerine yapılan konuşmalar çoğu zaman annelere odaklanır. Oysa babalar da çocuğun…Çocuk psikiyatrisi için ilk adımı birlikte atalım
Aklınızdaki soruları listelemeniz yeterli. İlk görüşmede sizi ve çocuğunuzu dinler, neye ihtiyaç olduğunu birlikte netleştiririz.
Ulaşım ve randevu